Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΗΓΓΙΚΕΝ Η ΩΡΑ -ΑΠΟ ΤΟ 2013 ΤΟ ΓΡΑΦΑΜΕ-ΕΡΧΕΤΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΙΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΙΣ ΚΙΝΑΣ

Ποιο Grexit; Τρόμος στον πλανήτη από τον κινέζικο δράκο που… αιμορραγεί.

Στα πρόθυρα κατράρρευσης η κινεζική αγορά μετοχών.
  ΠΗΓΗ http://www.financialbox.gr/%CE%B1
Το δικό της οικονομικό δράμα ζει τις τελευταίες εβδομάδες η Κίνα προκαλώντας έντονη ανησυχία στην ηγεσία της χώρας αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο την ώρα που τα βλέμματα όλων είναι στην Ελλάδα.
Η κινεζική αγορά μετοχών είναι στα πρόθυρα κατάρρευσης, γεννώντας φόβους για χάος με την κινεζική κρίση να θυμίζει την κρίση του 1929 πριν το κραχ στις ΗΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δείκτης Shanghai Composite έχει χάσει το 29% της αξίας του από τα υψηλά που πέτυχε στις αρχές Ιουνίου, με τις απώλειες να φτάνουν τα 3,2 τρις. δολάρια ενώ αντίστοιχη πορεία έχουν ακολουθήσει και οι υπόλοιπες αγορές της Κίνας.

Η κινεζική κυβέρνηση μοιάζει να χρησιμοποιεί τις ίδιες τακτικές που χρησιμοποίησε τότε η Wall Street για να στηρίξει την αγορά: η Κεντρική Τράπεζα υιοθετεί σιγά - σιγά το ρόλο του ύστατου δανειστή, τυπώνοντας χρήμα για αγορά μετοχών και ώθηση τιμών.
Η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας μείωσε το βασικό επιτόκιο δανεισμού κατά 25 μονάδες βάσης στο 4,85%, το επιτόκιο καταθέσεων στο 2%, ενώ μείωσε και το απαιτούμενο ελάχιστο όριο τήρησης αποθεματικών για ορισμένες τράπεζες. Το ξεκάθαρο μήνυμα: μην ανησυχείτε σύντροφοι της χρηματιστηριακής αγοράς, φυλάμε τα νώτα σας. Ωστόσο το γεγονός ΄’ότι για πρώτη φορά που κεφάλαια από την Κεντρική Τράπεζα χρησιμοποιούνται για την στήριξη της αγοράς και όχι αποκλειστικά προς τις τράπεζες, γεγονός που καταδεικνύει τη μεγάλη ανησυχία των αρχών.
Πρόκειται για ένα ισχυρό πλήγμα για την πραγματική οικονομία αλλά και για τους πολιτικούς καθώς ίσως αναγκαστούν να επανεξετάσουν την πολιτική του πρωθυπουργό Λι Κεκιάνγκ και να επιλεγεί μία πιο αργή, υγιής οικονομική πολιτική.
Αν και κανείς δεν ξέρει αν οι προσπάθειες της Κίνας να διατηρηθεί η οικονομική φούσκα αποδώσουν η ιστορία δεν είναι με το μέρος της όπως δείχνει το αμερικανικό κραχ.

Η Γερμανία οικοδομεί μία νέα ειδική οικονομική σχέση με την Κίνα

 

 

 

 

 

 

 

 

 

29 ΙΟΥΛ.2013

 Η ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΤΕΛΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΑ ΘΑ ΤΟ ΒΡΕΙ Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ - 

Η αλαζονεία της Γερμανίας και η επιβολή της οικονομικής δικτατορίας  στον Ευρωπαικό νότο - η οποία θα πλήξει και τον βορρά - οφείλεται εν μέρει στην αντίληψη μερίδας Γερμανών παραγόντων ότι η Ευρώπη δεν τους είναι χρήσιμη πια , ας απομυζήσουν ότι μπορούνε , χωρίς αναπτυξιακή προοπτική , και μετά ας καταρρεύσει . Πιστεύουν ότι η Κίνα αποτελεί μεγαλύτερη αγορά και τα εμπορικά ανοίγματα στην Κίνα είναι απείρως πιο προσοδοφόρα από την Ευρώπη του 1/4 του πληθυσμού της Κίνας .Ακόμα και το κούρεμα των καταθέσεων -το οποίο πλασάρεται ως η σωτηρία για τις Ευρωπαϊκές τράπεζες - γίνεται για να φύγουν κεφάλαια προς την Κίνα .Έτσι οι Γερμανοί εξυπηρετούν τους σύμμαχους τους Κινέζους και αυτοί με την σειρά τους εισάγουν -παράγουν και αγοράζουν Γερμανικά προιόντα. Ωστόσο η Κίνα βρίσκεται και αυτή στο χείλος του γκρεμού , η οικονομία της είναι ''φούσκα '' 'ετοιμη να σκάσει και θα συμπαρασύρει και την Γερμανία. Διαβάστε δύο άρθρα, το πρώτο για την επικείμενη οικονομική κρίση στην Κίνα και το δεύτερο για το πόσο συνδεδεμένη και εξαρτημένη είναι η Γερμανική οικονομία από την Κίνα

 

Εχει και η Κίνα τον Γολγοθά της 17 ΙΑΝ 2014

Του Ηλία Σιακαντάρη

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathpolitics_1_17/01/2014_536206

Αν συνέβαινε σε οποιαδήποτε άλλο κράτος (ή εμιράτο), θα μιλούσαμε για «πιθανό καταλύτη αλυσιδωτής αντίδρασης που μπορεί να συμπαρασύρει όλο το τραπεζικό σύστημα». Η Κίνα όμως δεν είναι «οποιοδήποτε κράτος»: Χθες, η μεγαλύτερη τράπεζα του πλανήτη, η κινεζική ICBC, ανακοίνωσε ότι δεν σκοπεύει να αποζημιώσει τους επενδυτές που αγόρασαν ένα προβληματικό επενδυτικό προϊόν υψηλής απόδοσης «από τα ράφια της» (τυπικά δεν ήταν δικό της - ήταν δημιούργημα μιας σκιώδους τράπεζας). Οι συγκεκριμένοι επενδυτές έχασαν. Σαν αυτούς, υπάρχουν πολλοί που από σήμερα θα κοιμούνται ανήσυχα.
Τo «νίπτω τας χείρας» της ICBC το προκάλεσαν οι απανωτές πτώσεις της μετοχής της. Αιτία, η φημολογία ότι θα χρειαστεί να αποζημιώσει με σχεδόν 500 εκατ. δολάρια όσους πελάτες της τοποθέτησαν χρήματα στο προϊόν 2010 China Credit/Credit Equals Gold («Πίστωση ίσον Χρυσός»). Τα κεφάλαιά τους έγιναν δάνειο σε μια εταιρεία εξόρυξης λιγνίτη που δεν ήταν καν στο χρηματιστήριο, στη συνέχεια φορτώθηκε με χρέη και τέλος είδε τον επικεφαλής της να πηγαίνει φυλακή με την κατηγορία της… αντιποίησης τραπεζίτη. (Φαρ Ουέστ, σε συσκευασία Φαρ Ιστ). Η συγκεκριμένη πίστωση δεν ισούτο με Χρυσό, αποδείχθηκε Καπνός. Δεν είναι η μόνη τέτοια περίπτωση. Το μοντέλο είναι πια εξαιρετικά διαδεδομένο.
Η φούσκα του κινεζικού δανεισμού ξεκινά το 2008: τότε που το Πεκίνο έβαλε μπροστά τις μηχανές ρευστότητας κι άρχισε να ρίχνει χρήμα στην οικονομία για να προστατευτεί από την κρίση του 2008. Κρατικά χρήματα και ιδιωτικά κεφάλαια (με τη διαμεσολάβηση νεοπαγών «σκιωδών» τραπεζών, χρηματοοικονομικών εταιρειών που λειτουργούν ως ιχνηλάτες στην κινεζική βερσιόν του καπιταλισμού) προκάλεσαν μια έκρηξη δανεισμού. Οι αναπτυξιακοί δείκτες της Κίνας εν μέσω κρίσης διατηρήθηκαν εντυπωσιακά υψηλά. Αλλά ο μηχανισμός είχε συνέπειες: Το συνολικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ σχεδόν διπλασιάστηκε - από 125% του ΑΕΠ σε 225%.
Το πρόβλημα -και στην Κίνα- είναι ότι τα νέα δάνεια δεν πηγαίνουν τόσο στην πραγματική οικονομία, δεν καλύπτουν τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρηματιών για παράδειγμα, δεν παράγουν υπεραξίες. Πηγαίνουν σε μεγάλες κρατικές ή ημικρατικές εταιρείες που κάνουν επενδύσεις αμφίβολης απόδοσης (ή «σκάνε» - όπως η λιγνιτική). Τώρα το Πεκίνο πρέπει να μαζέψει την ξεχειλωμένη πίστωση για να αποτρέψει περισσότερα «σκασίματα». Δεν είναι εύκολο όμως να χαλαρώσει τον εναγκαλισμό των τραπεζών με το «σκιώδες τραπεζικό σύστημα».
Προκειμένου να συνετίσει τις τράπεζες που παρα-απλώθηκαν, τις αφήνει να ζορίζονται για παραδειγματισμό: Οι πιεσμένες τράπεζες πληρώνουν όλο και πιο ακριβά για να προμηθευτούν κεφάλαια από τη διατραπεζική αγορά, αλλά η κεντρική τράπεζα δεν παρεμβαίνει πάντα: «Ας προσέχατε», λέει - μια προσέγγιση αποφασιστική, αλλά «Πύρρειας» αποτελεσματικότητας. Γιατί καθώς τα επιτόκια της διατραπεζικής αγοράς ανεβαίνουν αντανακλώντας την ανασφάλεια, τα επενδυτικά προϊόντα που αποτελούν τη πέτρα του σκανδάλου γίνονται ακόμα πιο ελκυστικά, καθώς οι αποδόσεις τους ανεβάινουν μαζί με τα διατραπεζικά επιτόκια. Το πρόβλημα διαιωνίζεται -αν δεν μεγαλώνει- καθώς το Πεκίνο προσπαθεί να πετύχει αντιφατικούς στόχους.
Η ώρα της αλήθειας για την πίστωση στην κινεζική οικονομία πλησιάζει. Η άρνηση μιας τράπεζας να αποζημιώσει επενδυτές που νόμιζαν ότι είχαν την εγγύησή της ή την εγγύηση του κράτους έχει σημασία, γιατί είναι ένδειξη πίεσης και πρόδρομος εντάσεων στην ατμομηχανή της παγκόσμιας οικονομίας. Το Πεκίνο έχει μπροστά του τον Γολγοθά της απεξάρτησης από τα δανεικά, και της ταυτόχρονης φιλελευθεροποίησης της οικονομίας του. Στα πλεονεκτήματά του; ένας μηχανισμός που μπορεί να ασκεί πιο αποτελεσματικά εξουσία από μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Στα μειονεκτήματα; Η Κίνα είναι φρέσκος και άπειρος χειριστής πιστωτικών εργαλείων - εξαναγκάζεται σε πειραματισμούς. Ενίοτε, στα ερευνητικά εργαστήρια γίνονται ατυχήματα.



 Η Κίνα στα πρόθυρα χρηματοπιστωτικής κρίσης 29 ΙΟΥΛ 2013


Του Γιώργου Καισάριου
Όταν πέρυσι η ανάπτυξη στην Κίνα έδειξε επιβράδυνση, η πολιτική ηγεσία αμέσως πήρε την πρωτοβουλία να υποστηρίξει την ανάπτυξη με δημόσια έργα - κυρίως έργα υποδομής.

Το 2012 το νέο χρέος της Κίνας ήταν περίπου 2,5 τρισ. δολάρια, ή το 30% του ΑΕΠ. Αν και δεν είναι αναγκαστικά κακό να δαπανάς πιστώσεις για τνα δημόσια έργα, εντούτοις όταν για 4 χρόνια στη σειρά αναλαμβάνεις χρέος άνω του 30% της οικονομίας σου, τότε υπάρχει πρόβλημα.

Σύμφωνα με την Fitch Ratings, το 2008 η Κίνα μπορούσα να δημιουργήσει
  0,73 yuan ανάπτυξης για κάθε ένα yuan που ξόδευε. Σήμερα αυτό το ίδιο yuan δημόσιας δαπάνης αποδίδει μόνο 0,30 yuan σε ανάπτυξη. Όπως αντιλαμβάνεστε, σε λίγο όσο και να ξοδεύει η Κίνα, η επιδιωκόμενη ανάπτυξη θα είναι από πολύ χαμηλή έως μηδενική (εγώ λέω μηδενική).
Στο μεταξύ το συνολικό χρέος (δημόσιο και ιδιωτικό) μη πιστωτικών οργανισμών ως προς το ΑΕΠ βρίσκεται σε επίπεδα που συνήθως χτυπάνε οι συναγερμοί. Το 1989 στην Ιαπωνία χτύπησε το 190% του ΑΕΠ και σήμερα όλοι ξέρουμε τι επακολούθησε. Οι ΗΠΑ βρέθηκαν σε αυτό το επίπεδο το 2004, 3 χρόνια πριν σκάσει η στεγαστική αγορά. Η Κίνα πέρασε από το ίδιο σημείο κοντά στο τέλος του 2012, ξανά σύμφωνα με την Fitch Ratings.
Η αλήθεια είναι ότι η Κίνα έχει ήδη πάρει μέτρα για να περιορίσει τις πιστώσεις και μάλιστα με σχετικά μεγάλη επιτυχία. Τα δάνεια του επίσημου τραπεζικού τομέα έχουν μειωθεί κατακόρυφα.
Οι τοπικές κυβερνήσεις όμως, που είναι υπεύθυνες για τα έργα υποδομής, έχουν βρει τρόπους να παρακάμψουν τον επίσημο τραπεζικό τομέα. Η λύση για πολλές τοπικές κυβερνήσεις είναι ο ανεπίσημος τραπεζικός τομέας, ή όπως συνήθως ονομάζεται, το σκιώδες τραπεζικό σύστημα (shadow banking sector).
Ο ανεπίσημος τραπεζικός τομέας δεν έχει τους σύνηθες περιορισμούς που έχουν τα πιστωτικά ιδρύματα και σχεδόν πάντα οι συναλλαγές είναι εκτός ισολογισμού (off-balance sheet). Ορισμένες εκτιμήσεις κάνουν λόγο ότι ο ανεπίσημος τραπεζικός τομέας είναι το 50% του επίσημου τραπεζικού τομέα.
Ένα πολύ μεγάλο μέρους αυτού του ανεπίσημου τραπεζικού τομέα αποτελείται από επενδυτές που δεν έχουν τις γνώσεις και την εμπειρία, κυνηγώντας μεγάλες αποδόσεις, ρισκάροντας στην αγορά ακινήτων, αναλαμβάνοντας πολύ περισσότερο ρίσκο από ό,τι αντιλαμβάνονται.
Πολλοί επενδυτές κάνουν το λάθος (όπως έκαναν και πάρα πολλοί στην Ισπανία και στην Ελλάδα πρόσφατα) και υποθέτουν ότι πολλά από αυτά τα προϊόντα που αγοράζουν έχουν την εγγύηση των τραπεζών από τις οποίες τα αγοράζουν. Με λίγα λόγια, όταν (όχι αν) αρχίσουν να κατρακυλάνε οι τιμές των ακινήτων στην Κίνα, ο ανεπίσημος τραπεζικός τομέας θα γκρεμιστεί σαν τραπουλόχαρτα.
Επίσης υπάρχει η αίσθηση ότι στην τελική, θα επέμβει η κεντρική κυβέρνηση και θα τους σώσει όλους. Κάτι τέτοιο όμως δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα και έχουν ήδη αρχίσει οι τοπικές νομικές αψιμαχίες μεταξύ εμπλεκόμενων στα δικαστήρια.
Η ικανότητα της Κίνας να εξυπηρετεί το χρέος της εξαρτάται από τις αναπτυξιακές της προοπτικές. Αλλά οι προοπτικές δείχνουν ότι έχουν αλλάξει και η μακροπρόθεσμη εικόνα της Κίνας δεν είναι η ίδια όπως ήταν πριν μόλις μερικά χρόνια. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Boston Consulting Group, το 2015, δεν θα υπάρχει κανένα ανταγωνιστικό όφελος να παράγουν αμερικανικές εταιρείας στην Κίνα, συγκριτικά με ορισμένες περιοχές στις ΗΠΑ, όταν κανείς λάβει υπόψη το μεταφορικό κόστος, το κόστος γης καθώς και το εργατικό κόστος.
Παρ΄ όλ΄ αυτά όμως, η Κίνα συνεχίζει και επενδύει σε νέα εργοστάσια και παραγωγική δυναμικότητα. Αυτό αυξάνει το ρίσκο, καθώς το utilization rate (το ποσοστό παραγωγικής δυναμικότητας) έχει εκτιμηθεί στο 60% το 2011, αρκετά κάτω από το 80% όταν άρχισε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Αυτό το αυξανόμενο αχρησιμοποίητο παραγωγικό μπόσικο αν θέλετε, μειώνει την ικανότητα παραγωγής κέρδους εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα. Σε συνδυασμό με το τεράστιο χρέος της Κίνας σήμερα (επίσημο και ανεπίσημο), αν ο ιδιωτικός τομέας σκοντάψει και δυσκολευτεί στην αποπληρωμή αυτών των πιστώσεων, τότε ο κίνδυνος μιας χρηματοπιστωτικής κρίσης στην Κίνα είναι παραπάνω από σίγουρος.

Τα καλά νέα για την δύση είναι ότι μάλλον δεν θα επηρεαστεί. Πέραν του ότι το yuan δεν είναι ελεύθερα διαπραγματεύσιμο νόμισμα, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη μάλλον θα επωφεληθούν, αφού το όφελος παραγωγής στην Κίνα έχει μειωθεί πάρα πολύ και πολλές εταιρείες (όπως ανακοίνωσε και η Apple πρόσφατα), επιστρέφουν ένα μέρος της παραγωγής τους στην δύση. Και αν υποθέσουμε ότι θα αποσταθεροποιηθεί η Κίνα πολιτικά (οι πιθανότητες μιας πολιτικής κρίσης πάντα υπάρχουν), τότε η δυτική παραγωγή θα επιστρέψει ακόμα πιο γρήγορα.

Επενδυτικά πάντως, το νόημα είναι μακριά από Κινέζικες μετοχές και ειδικά τράπεζες μέχρι νεωτέρας.

george.kesarios@capital.gr  capital.gr 

 

Η Γερμανία οικοδομεί μία νέα ειδική οικονομική σχέση με την Κίνα

Η αύξηση του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών την τελευταία δεκαετία έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία
Το 2010, οι εμπορικές συναλλαγές Γερμανίας - Κίνας αυξήθηκαν κατά 34% σε 141 δισ. ευρώ




 
Βερολίνο και Πεκίνο οικοδομούν μια νέα «ειδική σχέση» βασισμένη στο εμπόριο - και η ΕΕ στο σύνολό της ενδέχεται να τεθεί στο περιθώριο, εκτιμούν ειδικοί στο European Council on Foreign Relations (ECFR), ανεξάρτητο κέντρο ευρωπαϊκών αναλύσεων με επιρροή στις Βρυξέλλες.

Η αύξηση του εμπορίου μεταξύ Κίνας και Γερμανίας την τελευταία δεκαετία - και, κυρίως, των γερμανικών εξαγωγών στην Κίνα - έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Η Γερμανία είναι σήμερα ο υπ' αριθμόν 1 εμπορικός εταίρος της Κίνας στην ΕΕ, και η Κίνα είναι ο υπ' αριθμόν 1 προορισμός επενδύσεων στο εξωτερικό από τις γερμανικές επιχειρήσεις.

Σχεδόν το 50% όλων των εξαγωγών της ΕΕ στην Κίνα προέρχονται από την Γερμανία. Σχεδόν το 25% όλων των εισαγωγών της ΕΕ από την Κίνα καταλήγουν στην Γερμανία.
Στη διάρκεια του 2010, για το οποίο υπάρχουν επίσημα στοιχεία, το εμπόριο της Γερμανίας με την Κίνα αυξήθηκε κατά 34% σε 141 δισ. ευρώ. Η Κίνα είναι σήμερα η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για τις γερμανικές εξαγωγές, εκτός ΕΕ.

Η ζήτηση για γερμανικά μηχανήματα και αυτοκίνητα είναι ιδιαιτέρως υψηλή στην Κίνα. Η Κίνα, παραδείγματος χάριν, είναι η μεγαλύτερη αγορά για αυτοκίνητα της σειράς Mercedes 'S', και πολλοί κινέζοι αξιωματούχοι κυκλοφορούν με Audi στο Πεκίνο.

«Η Κίνα έχει ανάγκη από τεχνολογία και η Γερμανία έχει ανάγκη από αγορές. Δομικές ομοιότητες και κοινά οικονομικά συμφέροντα είναι το κλειδί για αυτή την αναδυόμενη ειδική σχέση, η οποία έχει γίνει πιο στενή μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Η γερμανική προσέγγιση βασίζεται κυρίως σε οικονομικά συμφέροντα και στις ανάγκες για εξαγωγές. Η εξωτερική πολιτική της Γερμανίας βασίζεται στην ιδέα ότι οι οικονομικές συναλλαγές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές στην Κίνα.

Από την δική τους πλευρά, οι κινέζοι βλέπουν την Γερμανία σαν την πιο χρήσιμη χώρα για την οικονομική ανάπτυξή τους.

Η Γερμανία είναι ένας ελκυστικός εταίρος εξαιτίας του ηγετικού ρόλου της στην ΕΕ, αλλά και εξαιτίας της αυξανόμενης γερμανικής εξάρτησης από την Κίνα.

Οι κινέζοι αναρωτιούνται για το αν η κρίση του ευρώ θα οδηγήσει σε μια «Γερμανική Ευρώπη». Θεωρούν, όλο και περισσότερο, ότι το Βερολίνο είναι ο πραγματικός συνομιλητής τους στην ΕΕ. Η μελλοντική σχέση της Ευρώπης με την Κίνα θα καθοριστεί από τις ταχέως αναπτυσσόμενες διμερείς σχέσεις της Γερμανίας με την Κίνα.

Ο κίνδυνος αυτής της νέας ειδικής σχέσης είναι ότι θα μπορούσε να υπονομεύσει την στρατηγική και τα οικονομικά συμφέροντα του συνόλου της Ευρώπης», εκτιμούν οι αναλυτές του ECFR. 
 http://www.tovima.gr/world/article/?aid=457849


  Τίτλοι τέλους για το οικονομικό θαύμα της Κίνας [ΑΡΘΡΟ]


του George Friedman

Το αδιέξοδο του οικονομικού μοντέλου της Κίνας και η καθυστερημένη αναγνώριση της κρίσης. Τα διλήμματα της κινεζικής ηγεσίας. Οι φόβοι για επαναπατρισμό κεφαλαίων και το θέμα του πληθωρισμού. Οι αλλαγές στις παγκόσμιες ισορροπίες...



Ο μετασχηματισμός της κινεζικής οικονομίας, τον οποίο το Stratfor έχει προβλέψει και αναλύσει εδώ και χρόνια, προσελκύει τώρα το ενδιαφέρον των ΜΜΕ.

Πολλοί έχουν θέσει το ερώτημα πότε θα έρθει η Κίνα αντιμέτωπη με μια οικονομική κρίση και εμείς έχουμε απαντήσει ότι η στιγμή αυτή έχει έρθει εδώ και καιρό – μια θέση που δεν είναι ευρέως αναγνωρισμένη εκτός Κίνας και ειδικά στις ΗΠΑ. Mια κρίση μπορεί να υφίσταται προτού αναγνωριστεί. H παραδοχή ότι η κρίση είναι υπαρκτή αποτελεί μια κρίσιμη στιγμή, γιατί τότε είναι που οι περισσότεροι αρχίζουν να αλλάζουν την στάση τους. Το ερώτημα που μας απασχολούσε ήταν πότε η κινεζική οικονομική κρίση θα γίνει ένα κοινά αποδεκτό γεγονός, αλλάζοντας τις ισορροπίες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Tην περασμένη εβδομάδα η κρίση ανακοινώθηκε με τον πλέον εμφατικό τρόπο. Tην αρχή έκανε ο αρθρογράφος των New York Times και νομπελίστας οικονομολόγος, Paul Krugman, δημοσιεύοντας ένα κομμάτι με τίτλο "Σύγκρουση στο Σινικό Τοίχος".

"Τα σημάδια είναι πλέον ξεκάθαρα" γράφει ο P. Krugman. "Η Κίνα αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα. Δεν πρόκειται για κάποιο ανεπαίσθητο πισωγύρισμα, αλλά για κάτι πιο θεμελιώδες. Ολόκληρο το μοντέλο παραγωγής της χώρας, το οικονομικό σύστημα που οδήγησε σε τρεις δεκαετίες απίστευτης ανάπτυξης, έφθασε στα όρια του. Μπορεί να πει κανείς ότι το κινεζικό μοντέλο αναμένεται να χτυπήσει στο Σινικό Τοίχος και το μόνο ερώτημα που απομένει είναι πόσο μεγάλη θα είναι η σύγκρουση".

Λίγες μέρες αργότερα, ο Ben Levisohn έγραψε ένα άρθρο στο Barrons με τίτλο "Σημάδια καπνού από την Κίνα".

"Στην κλασική ταινία καταστροφής «Ο πύργος της κολάσεως» oι πρωταγωνιστές αγνοούν μια φωτιά σε μια αποθήκη γιατί θεωρούν ότι είναι υπό έλεγχο. Κάνουν το ίδιο λάθος οι επενδυτές με την Κίνα;" διερωτάται στο άρθρο ο B. Levishohn, για να απαντήσει "σε αντίθεση με πριν από τρεις μήνες, όταν οι επενδυτές έβαζαν μεγάλα στοιχήματα ότι η ηγεσία της Κίνας θα ρίξει χρήμα στην οικονομία για να τονώσει την ανάπτυξη, οι αγορές φαίνεται να έχουν αποδεχτεί το γεγονός ότι η ασθενική ανάπτυξη για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου είναι η νέα πραγματικότητα".

Εν τω μεταξύ, η Goldman Sachs – όπου το Νοέμβριο του 2001 ο Jim O'Neill επινόησε τον όρο BRICs και προέβλεψε ότι η Κίνα μπορεί να περάσει ως οικονομία τις ΗΠΑ μέχρι το 2028 – έκοψε την πρόβλεψη της για την ανάπτυξη της Κίνας στο 7,4%.

Oι Νew York Times, το Barrons και η Goldman Sachs αποτελούν ένα "βαρόμετρο" για την κοινή γνώμη.

Ως εκ τούτου, όταν και οι τρεις ανακοινώνουν σχεδόν ταυτόχρονα ότι η οικονομική κατάσταση στην Κίνα είναι από απογοητευτική ως και στα πρόθυρα της κατάρρευσης, αλλάζουν τον τρόπο που σκέφτεται η κοινή γνώμη για την Κίνα. H συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από τις προβλέψεις για το πόσο γρήγορα η Κίνα θα ξεπεράσει τις ΗΠΑ στον προβληματισμό για το μέγεθος των συνεπειών από ένα κινεζικό κραχ.
Η αμφισβήτηση της Κίνας

Η ξαφνική σύμπλευση του Stratfor με τη συμβατική σοφία όσον αφορά την Κίνα φαίνεται, πρέπει να ομολογήσω, κάπως περίεργη. Έχοντας σημειώσει πρώτοι πριν από χρόνια τις αντιφάσεις στην ανάπτυξη της Κίνας, όταν οι περισσότεροι την αντιμετώπιζαν ως το θαύμα που δεν έγινε ποτέ η Ιαπωνία και έχοντας δεχθεί επικρίσεις ότι δεν καταλαβαίνουμε τις αλλαγές στην παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων, είναι ανακουφιστικό να βλέπουμε τώρα πως δεν είμαστε μόνοι.

Τα τελευταία δύο χρόνια, αυξήθηκε ο αριθμός όσων αμφισβητούν την Κίνα. Αλλά τους τελευταίους μήνες υπήρξε μια αλλαγή. Περάσαμε από την αντίληψη πως δεν υπάρχει κάτι που οι Κινέζοι δεν μπορούν να το λύσουν στη συνειδητοποίηση ότι η Κίνα βρίσκεται σε αδιέξοδο.

Η αλήθεια είναι πως βρίσκεται σε αδιέξοδο εδώ και καιρό. Ένας παράγοντας που έκρυβε την εξασθένιση της Κίνας είναι τα "κινέζικα στατιστικά", τα οποία σύμφωνα με τον Krugman είναι τα πλέον αναξιόπιστα. Η Κίνα είναι μια τεράστια χώρα σε έκταση και σε πληθυσμό. Η συγκέντρωση πληροφοριών για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται, θα αποτελούσε πολύ δύσκολο εγχείρημα, ακόμα και αν η Κίνα είχε την πρόθεση να το πραγματοποιήσει.

Αντίθετα, η Κίνα καταλαβαίνει ότι στη Δύση, υπάρχει πάντα η πεποίθηση ότι τα στατιστικά στοιχεία της κυβέρνησης έχουν τουλάχιστον μια ελάχιστη σχέση με την πραγματικότητα. Ως εκ τούτου, το Πεκίνο χρησιμοποιεί τα στοιχεία για να διαμορφώσει αντιλήψεις μέσα και έξω από την Κίνα για την πορεία της χώρας.

Οι Κινέζοι ανακοινώνουν τα στοιχεία για το ετήσιο ΑΕΠ την τρίτη εβδομάδα του Ιανουαρίου (και τα αναθεωρούν μόνο τον επόμενο χρόνο). Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουν σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα πως τα πήγαν την προηγούμενη χρονιά και δεν το γνωρίζουν. Αλλά γνωρίζουν τι θέλουν να πιστεύει ο κόσμος για την κινεζική ανάπτυξη και ο κόσμος τους πιστεύει και κάπως έτσι φτιάχτηκαν οι φανταστικές ιστορίες για την οικονομική ανάπτυξη.

Η Κίνα είχε όντως μια φανταστική περίοδο ανάπτυξης. Τα τελευταία 30 χρόνια ήταν εντυπωσιακά, αν και πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι Κινέζοι ξεκίνησαν από ένα πολύ χαμηλό σημείο λόγω των πολιτικών της μαοϊκής περιόδου. Στην αρχή η επίτευξη ανάπτυξης ήταν εύκολη. Ήταν δύσκολο για την Κίνα να τα πάει χειρότερα. Αλλά ένα είναι σίγουρο: H κινεζική οικονομία εκτινάχτηκε. Παρ' όλα αυτά, αν υπολογιστεί η οικονομική απόδοση με βάση την κατανάλωση, η Κίνα είναι σύμφωνα με τον P. Krugman ελάχιστα πιο πάνω από την Ιαπωνία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στατιστικά στοιχεία για το ΑΕΠ δεν ήταν τα πιο αξιόπιστα, μπορούμε να υποθέσουμε ότι η Κίνα βρίσκεται πίσω από την Ιαπωνία, χωρίς ωστόσο να είμαστε βέβαιοι.

Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι η οικονομία της Κίνας αναπτύχθηκε εντυπωσιακά τα τελευταία 30 χρόνια, αλλά ότι έχει σταματήσει να αναπτύσσεται με την ίδια ταχύτητα.

Η εκτίναξη του κινεζικού ΑΕΠ βασίστηκε σε ένα εξαιρετικά απλό δεδομένο: Οι μισθοί των Κινέζων ήταν πολύ χαμηλότεροι από τους μισθούς στη Δύση και ως εκ τούτου οι Κινέζοι ήταν σε θέση να παράγουν μια σειρά προϊόντων με μικρότερο κόστος από τη Δύση. Οι Κινέζοι έφτιαξαν τις επιχειρήσεις τους βασιζόμενοι στο πλεονέκτημα αυτό και οι δυτικές εταιρείες έχτισαν εργοστάσια στην Κίνα για να εκμεταλλευτούν τη διαφορά στο μισθολογικό κόστος. Από τη στιγμή που εξαιτίας των χαμηλών μισθών οι Κινέζοι εργάτες δεν ήταν σε θέση να αγοράσουν πολλά από τα αγαθά που παρήγαγαν, η Κίνα βάσισε την ανάπτυξη της στις εξαγωγές.

Για να συνεχιστεί το μοντέλο αυτό, η Κίνα θα έπρεπε να διατηρεί τη διαφορά στους μισθούς επ' άπειρον. Αλλά η Κίνα είχε και μια άλλη βασική πολιτική: Το Πεκίνο φοβόταν την ανεργία και τις κοινωνικές επιπτώσεις που απορρέουν από αυτήν. Αυτός ήταν ένας λογικός φόβος, αλλά ερχόταν σε αντίθεση με την βασική πηγή ισχύος της Κίνας, το πλεονέκτημα στο μισθολογικό κόστος.

Επειδή οι Κινέζοι φοβόντουσαν την ανεργία, η κινεζική πολιτική, όπως εκφραζόταν από τις πολιτικές για τον τραπεζικό δανεισμό, έδινε μεγάλη σημασία στην αποφυγή της ανεργίας μέσα από την στήριξη επιχειρήσεων που δεν ήταν βιώσιμες. Επιπλέον, η Κίνα χρησιμοποίησε τον τραπεζικό δανεισμό για να χτίσει τεράστιες υποδομές και εμπορικά κτίρια και κατοικίες. Με τον καιρό, η πολιτική αυτή έκανε τη κινεζική οικονομία αναποτελεσματική. Χωρίς υφέσεις, προκύπτουν δυσλειτουργίες. Η ανάπτυξη της οικονομίας είναι εφικτή, αλλά όχι και η ανάπτυξη της κερδοφορίας. Στο τέλος, η οικονομία θα παρασυρθεί προς τα κάτω από την ίδια της την αναποτελεσματικότητα.
Ανεργία εναντίον πληθωρισμού

Η αναποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων οδηγεί σε αύξηση του κόστους παραγωγής και αυτό ενισχύει τον πληθωρισμό. Όταν παραχωρούνται δάνεια για την στήριξη αναποτελεσματικών επιχειρήσεων, ο πληθωρισμός αυξάνεται ακόμα περισσότερο. Η αύξηση της αναποτελεσματικότητας συνοδεύεται από την αύξηση της προσφοράς χρήματος που προκαλείται από τον επιθετικό δανεισμό. Καθώς αυτό κράτησε για πολλά χρόνια, τα προβλήματα της κινεζικής οικονομίας έχουν γίνει τεράστια.

Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι το μέγεθος της φτώχειας στην Κίνα, όπου 900 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα περίπου στο ίδιο επίπεδο με αυτό της Γουατεμάλας, της Γεωργίας, της Ινδονησίας ή της Μογκολίας ($3.000 – $3.500), ενώ περίπου 500 εκατομμύρια εξ αυτών έχουν κατά κεφαλήν εισόδημα περίπου στο ίδιο επίπεδο με την Ινδία, την Νικαράγουα, την Γκάνα, το Ουζμπεκιστάν ή την Νιγηρία ($1.500 – $1.700).

Το συνολικό κατά κεφαλήν εισόδημα της Κίνας βρίσκεται περίπου στο ίδιο επίπεδο με αυτό της Δομικιανής Δημοκρατίας, της Σερβίας, της Ταϊλάνδης ή της Τζαμάικα. Είναι αδύνατο να τονωθεί μια οικονομία όπου περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν σε συνθήκες βαθιάς φτώχειας.

Η οικονομική τόνωση έχει αποτελέσματα μόνο όταν τα προϊόντα μπορούν να πουληθούν σε καταναλωτές.
Αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των Κινέζων δεν έχει την οικονομική άνεση να αγοράσει τα προϊόντα που παράγονται στην Κίνα και ως εκ τούτου η τόνωση δεν θα αυξήσει την κατανάλωση στα προϊόντα αυτά.

Επιπλέον, μια τόνωση της ζήτησης που θα επέτρεπε σε αναποτελεσματικά εργοστάσια να πουλούν τα προϊόντα τους δεν είναι απλά πληθωριστική, είναι αυτοκτονική.

Συνεπώς οι Κινέζοι έχουν παγιδευτεί. Αν συνεχίσουν τον επιθετικό δανεισμό σε αποτυχημένες επιχειρήσεις, θα έχουν πληθωρισμό. Το κόστος θα αυξηθεί και οι εξαγωγές της Κίνας θα γίνουν λιγότερο ανταγωνιστικές, την ώρα που υποχωρούν και λόγω της ύφεσης στην Ευρώπη και την αδυναμία στις ΗΠΑ. Από την άλλη πλευρά, αν αφήσουν επιχειρήσεις να καταρρεύσουν θα έχουν ανεργία, ένα τεράστιο κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα.

Οι Κινέζοι έχουν προσπαθήσει να αντιμετωπίσουν μια κατάρρευση στο δανεισμό με την ρύθμιση του "άτυπου" δανεισμού και την χαλάρωση των περιορισμών στην παροχή πίστωσης, μέσα από την απελευθέρωση ορισμένων κατηγοριών τραπεζικών επιτοκίων και την αύξηση του δανεισμού σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Και οι δύο πολιτικές είναι προβληματικές.

Οι Κινέζοι έχουν διατηρήσει μια στρατηγική να βασίζονται στις εξαγωγές χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τον οικονομικό κύκλο στη Δύση, κάτι που σημαίνει ότι θα ανακύψουν περιοδικές και ουσιαστικές μειώσεις στη ζήτηση. Τα κινεζικά εργοστάσια είναι προσανατολισμένα στη Δύση. Όταν η ζήτηση στη Δύση περιορίζεται, το αποτέλεσμα είναι το χάος που βλέπετε τώρα.

Η κινεζική οικονομία θα μπορούσε να αναπτύσσεται με ρυθμό 7,4%, αλλά αμφιβάλλω ότι το πραγματικό νούμερο πλησιάζει καν το επίπεδο αυτό. Κάποιες εκτιμήσεις τοποθετούν την ανάπτυξη πιο κοντά στο 5%. Ανεξάρτητα από την ανάπτυξη, η δυνατότητα διατήρησης των περιθωρίων κέρδους σπάνια εξετάζεται. Η παραγωγή και η πώληση στο ή κάτω από το κόστος θα τονώσει το ΑΕΠ, αλλά υπονομεύει το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αυτό συνέβη στην Ιαπωνία στις αρχές του 1990. Και αυτό αρχίζει να γίνεται τώρα στην Κίνα.

Οι Κινέζοι μπορούν να αποτρέψουν την κατάρρευση που βίωσε η Ανατολική Ασία το 1997. Το νόμισμα δεν είναι μετατρέψιμο, οπότε δεν μπορεί να υπάρξει μαζική φυγή από αυτό. Συνεχίζουν να έχουν τον έλεγχο στην οικονομία. Παραμένουν κομμουνιστές, άλλωστε.

Αλλά δεν μπορούν να αποφύγουν τις συνέπειες της οικονομικής τους πραγματικότητας και όσο πιο μακριά μεταθέτουν την μέρα της κρίσης τόσο ποιο δύσκολο θα είναι να ανακάμψουν από αυτήν. Την έχουν ήδη αναβάλλει πολύ περισσότερο από όσο θα έπρεπε. Θα την ανέβαλαν και άλλο αν μπορούσαν να στηρίξουν αποτυχημένες επιχειρήσεις με δάνεια. Δεν μπορούν να το κάνουν αυτό για πολύ ακόμα, αν δεν θέλουν να έχουν το τέλος που είχε το Σοβιετικό μοντέλο.

Οι Κινέζοι δεν το θέλουν αυτό, αλλά από την άλλη θέλουν μια θαυματουργή επίλυση του προβλήματος τους. Δεν υπάρχουν λύσεις που δεν προκαλέσουν μεγάλα προβλήματα, οπότε βάζουν στην άκρη τη μέρα της κρίσης και οδηγούνται σταδιακά προς την πτώση.
Η μεταμόρφωση της Κίνας

Οι Κινέζοι δεν πρόκειται να οδηγηθούν σε μια πλήρη οικονομική κατάρρευση, όπως δεν οδηγήθηκαν οι Ιάπωνες και οι Νοτιοκορεάτες. Αυτό που θα συμβεί είναι ότι η Κίνα θα συμπεριφέρεται με διαφορετικό τρόπο από ότι στο παρελθόν. Χωρίς εύκολες λύσεις, οι Κινέζοι θα επικεντρωθούν στον περιορισμό των κοινωνικών και πολιτικών αντιδράσεων, μέσα από την παροχή προνομίων σε πολιτικά σημαντικές ομάδες και την χρήση του μηχανισμού ασφαλείας για την καταπίεση των εξεγέρσεων.

Η κινεζική οικονομική απόδοση θα υποβαθμιστεί, αλλά η κρίση θα αποφευχθεί και τα πολιτικά συμφέροντα θα προστατευτούν. Από την στιγμή που το μεγαλύτερο μέρος της Κίνας ποτέ δεν επωφελήθηκε από την έκρηξη της ανάπτυξης, υπάρχει μια τεράστια δύναμη που νιώθει περιθωριοποιημένη και αδικημένη από συγκεκριμένες ελίτ. Αυτή δεν είναι καθόλου κακή βάση για το Κουμουνιστικό Κόμμα.

Το κλειδί είναι να γίνει κατανοητό ότι αν η Κίνα δεν καταφέρει να λύσει τα προβλήματα της χωρίς πολιτικές συνέπειες, θα προσπαθήσει να επιμηκύνει την οικονομική πτώση. Η Ιαπωνία είχε μια χαμένη δεκαετία μόνο στο μυαλό των δυτικών επενδυτών, η οποία δίνουν μεγαλύτερη αξία στην ανάπτυξη του ΑΕΠ από άλλα κριτήρια για την επιτυχία όπως το κατά κεφαλήν εισόδημα και η πλήρης απασχόληση. Η Κίνα είναι πολύ πιθανό να αντιμετωπίσει μια παρατεταμένη περίοδο υπερβολικής εσωστρέφειας και χαμηλής οικονομικής απόδοσης. Είναι δύσκολο έργο η επανάληψης της προηγούμενης 30ετίας.

Ο προφανής οικονομικός αντίκτυπος στο υπόλοιπο κόσμο θα χτυπήσει τα βιομηχανικά αγαθά, όπως τα σιδηρομεταλλεύματα. Οι υπερβολικές προσδοκίες για την κινεζική ανάπτυξη δεν θα εκπληρωθούν και κατ' επέκταση δεν θα επιβεβαιωθούν και οι προσδοκίες για τις τιμές των εμπορευμάτων. Από τη στιγμή που η εξασθένιση της κινεζικής οικονομίας έχει ξεκινήσει εδώ και κάποιο καιρό, η υπαναχώρηση των τιμών έχει ήδη αρχίσει. Η Αυστραλία συγκεκριμένα έχει δεχτεί ισχυρό πλήγμα από την κατάσταση στην Κίνα, όπως είχε επηρεαστεί και από αυτήν της Ιαπωνίας μια γενιά πριν.

Οι Κινέζοι φυσικά διατηρούν ένα μεγάλο ποσό χρημάτων σε αμερικάνικα ομόλογα και σε άλλες αγορές. Αντίθετα με τους φόβους που επικρατούν, τα χρήματα αυτά δεν θα αποσυρθούν. Το πρόβλημα της Κίνας δεν είναι η έλλειψη κεφαλαίου και o επαναπατρισμός των χρημάτων αυτών απλά θα αυξήσει τον πληθωρισμό. Άλλωστε, αν οι Κινέζοι είχαν τη δυνατότητα να τοποθετήσουν καλύτερα τα χρήματα αυτά, δεν θα τα επένδυαν ποτέ στις ΗΠΑ. Η εκροή χρημάτων από την Κίνα ήταν ένα σύμπτωμα της ασθένειας: Χωρίς μια υποδομή για την πραγματοποίηση επενδύσεων στην Κίνα, η κυβέρνηση και τα ιδιωτικά ταμεία στράφηκαν στο εξωτερικό. Το Πεκίνο προσπάθησε να περιορίσει την αποσταθεροποίηση στην Κίνα, ενώ τα ιδιωτικά κινεζικά ταμεία έψαχναν για έναν παράδεισο να προστατευτούν από την καταιγίδα που έβλεπαν να έρχεται.

Αντί για τον επαναπατρισμό πόρων, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να αποτελούν τον στόχο μεγάλων εισροών ρευστότητας από την Κίνα. Σε έναν κόσμο όπου η Ευρώπη ακόμα παραπαίει, μόνο οι ΗΠΑ είναι ασφαλείς και αρκετά μεγάλες για να ικανοποιήσουν την κινεζική όρεξη για ασφάλεια. Ακριβώς όπως οι ιαπωνικές επενδύσεις το 1990 αποτελούσαν φυγή κεφαλαίων παρά μια υγιή επενδυτική όρεξη, έτσι και η συμπεριφορά που έχουμε δει από τους Κινέζους επενδυτές τα τελευταία χρόνια αποτελεί φυγή κεφαλαίου: χρήματα που ψάχνουν για ασφαλείς παραδείσους ανεξάρτητα από τις αποδόσεις. Τα χρήματα αυτά έχουν στηρίξει τις αμερικάνικες αγορές. Και δεν πρόκειται να φύγουν, αντίθετα θα έρθουν ακόμα περισσότερα.
Η υποβάθμιση του ρόλου

Η μεγάλη μετατόπιση στην παγκόσμια τάξη πραγμάτων θα είναι η υποβάθμιση του ρόλου της Κίνας στην περιοχή. Η δυνατότητα της Κίνας να επιδείξει στρατιωτική ισχύ στην Ασία έχει υπερεκτιμηθεί. Η γεωγραφική της θέση περιορίζει την στρατιωτική δύναμη που μπορεί να προβάλλει στην Ευρασία, ένα εγχείρημα που ξεπερνά τις δυνατότητες της. Η ναυτική της δύναμη παραμένει περιορισμένη σε σχέση με αυτή των ΗΠΑ.

Κατά συνέπεια, η ιδέα ότι θα αντισταθμίσει τα εσωτερικά οικονομικά προβλήματα με πραγματική (και όχι ρητορική) στρατιωτική δράση φαίνεται απίθανη. Η Κίνα έχει ένα σημαντικό εσωτερικό πρόβλημα ασφάλειας που θα απορροφήσει τις δυνάμεις του στρατού, ο οποίος παραμένει μια εγχώρια δύναμη ασφαλείας, σε δράσεις περιορισμένης εμβέλειας και σημασίας. Κατά τη γνώμη μας, η πιο σημαντική αλλαγή θα είναι η σταδιακή ανάδυση της Ιαπωνίας ως κυρίαρχη οικονομική και πολιτική δύναμη στην Ανατολική Ασία.

Η Κίνα θα συνεχίσει να αποτελεί μια μεγάλη δύναμη και θα συνεχίσει να έχει σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία. Η αντιμετώπιση προβλημάτων δεν σημαίνει και πλήρη αφανισμό. Η Κίνα πάντα θα υπάρχει. Ωστόσο, δεν θα είναι το παγκόσμιο κέντρο της υψηλής ανάπτυξης και των χαμηλών μισθών. Όπως και η Ιαπωνία πριν από αυτήν θα διαδραματίσει ένα διαφορετικό ρόλο.

Στο παγκόσμιο σύστημα υπάρχουν πάντα χώρες με υψηλή ανάπτυξη και χαμηλούς μισθούς, γιατί οι καταναλωτές των ανεπτυγμένων βιομηχανικών δυνάμεων θέλουν να απορροφούν αγαθά που έχουν παραχθεί με χαμηλούς μισθούς. Το να γίνει κάποια χώρα ο προμηθευτής αυτών των αγαθών είναι μια μεγάλη ευκαιρία και ενόχληση για τις χώρες αυτές.

Καμία χώρα από μόνη της δεν μπορεί να αντικαταστήσει την Κίνα, αλλά η Κίνα θα αντικατασταθεί.

Το επόμενο βήμα στην διαδικασία είναι να βρεθούν οι διάδοχοι της Κίνας.

*μετάφραση - απόδοση: euro2day

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΠΩΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΘΟΡΙΣΟΥΝ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΣΥΡΙΑ Η ΕΛΛΑΔΑ-Η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα θυμίζει απόλυτα την πτώση του Βυζαντίου και την σταδιακή έλευση των Τούρκων